Bilinguisme doriu Eras escòlas Calandretas que pratican eth bilinguisme doriu : a partir dera Petita Seccion de mairau, entà crear mecanismes intelectuaus qui permeten de pensar ena lenga e de non pas arrevirar. Eth bilinguisme doriu a partir dera mairau qu'ei un enriquessiment entà eth mainat. Aquesta demanda constanta que permet ar'abstraccion : eth mainat qu'apren mantuns signifiants entà un madeish signifiat (cf. Rendut compte dera conferença deth Professor Petit - Morlaix 1997).

Aquestes mecanismes acquesits qu'ajudan eth aprendissatge d'autas lengas :
eth OCCITAN qu'ei alavetz ua palanca entà aprener d'autas lengas mes aisidament . Ath cors elementari, un tribalh sus eras familhas de lengas e un tribalh de palancas entre eras lengas qu'ei endralhat (projècte " latinitat ") ;

Pendent tota era mairau, que parlam occitan (gascon). Totun, eth francès n'ei pas jamés renegat, desvalorisat. Que hè partida sancèrament dera vita deth mainat e der'escòla. Eth francés (en eth sué estudi de lenga : conjugason, gramatica…) qu'ei integrat a còps de peishics ath CP entà qu'arrepresente et 50 % der'expressio orau e escrita ath CM2.

Desvelh culturau, ciutadanetat e arrasigas Pera transmission d'ua lenga, eths mainats que descrobeishen, tan davit eth loé mes joen atge, de navèths sons qui'us permets d'èster mes arreceptius ar'escota de d'autas lengas e çò qui'us amia a èster tostemps en arrecèrca de compreneson e ara comunicacion.

Eth banh linguistic en ua lenga regionau qu'amia eths mainats a préner consciença que son portaires d'ua lenga hruta dera tèrra, qui n'a pas nada temièra geografic mercada, n'a pas de país pròpre. Atau, que naish era tolernça e eth arrespèct deth aute. Aquesta lenga e era cultura qui carreja dab era, que viven sonque gràcia a òmis e hemnas qui causeishen de transmeter-las. Tanben aquesta lenga e aquesta cultura que s'enriquesseishen dab eras lengas e eras culturas de monde qui decidan de vier víver ací e qui venguer d'aulhors. Alavetz, eth barrei culturau que's hè e que hè evoluar era lenga nosta e eth sué pòble.

Hòra deths mainats vajuts d'aquesta tèrra e banhats en'aquesta cultura, tots eths mainats qu'an eth dret d'arreceber un ensenhament en lenga regionau. Qu'ei un dever de hèr préner consciéncia qu'aquesta lenga que carreja ua istòria e que balha arrasiga.

Desempuish tostemps, eras escòlas Calandretas que s'aubreishen sus eth monde en balhar er'escagença a cada un, prumer, d'apréner (en mes dera sua lenga mairau) era lenga dera tèrra d'aon viu uei, e dusau, de descrobir, de coneisher e préner gost a d'autas lengas d'originas divèrsas, entà que e's aubreisca e e's compòrte en ciutadan deth monde arresponsable.

Calandreta - ua pedagogia adaptada ath bilinguisme
Eras escòlas Calandretas non son pas hilhas deras classas Freinet o deras classas cooperativas aon e's desvelopa era pedagogia institucionau. Eras loas practicas pedagogicas que's serveishen d'elements pedagogics essenciaus prepausats per aquestas pedagogias navèras. Aquestas dralhas que permeten de melhor servir eth ensenhament bilingue en immersion.

Eras escòlas Calandretas que prepausan ua pedagogia activa e diferenciada aon eth mainat ei ath centre deths aprentissatges e aon ei arrespectat en eth sué caminament e en eth sué desvelopament intellectau. Aquesta pedagogia qu'ei ath servici deth ensenhament bilingue en immersion e qu'ajuda, en mes, eth mainat a melhor bastir-se ena sua arrecèrca d'autonomia e d'autogestion. Tanben, eths arregents non son pas mes aquestas personas simbèu deth Saber e dera Coneishença, mes, que son horniders de matièras qui ajuda (individuaument o en eth grop) cada mainat entà melhor apréner e entà progerssar solet en un caminament qui'u ei personau.

- deths tribalhs de Celestin Freinet, qu'arretenguem :

- è dera Pedagogia Institucionau, qu'arretenguem :

Aquesta pedagogia navèra qu'ei eth perlongament deths tribalhs de Freinet. Ua dera granas caracteristicas d'aquesta pensada qu'ei er'importança grana balhada ara paraula deth mainat. Que considèra er'escòla coma ua societat arredusida aon cada un ei un ciutadan arresponsable deras suas paraulas e deths sués actes. Enas activitats miadas orgaisacion e leis de fonccionament que hèn nacèra. Aquesta institucion, eras leis dera classa, que torna balha eras règlas fixadas democraticament peth grop entà ajudar a plan víver amassa. Atau, eth mainat qu'ei eth egau deth adulte.

Ua deras prioritats deras escòla Calandretas qu'ei era socialisacion deth mainat. Aquerò que passa per préner consciença dera plaça qu'ocupam en eth grop, tanben eras arresponsabilitats, eras obligacions e eths drets qu'aquesta plaça ocupa.

Era Pedagogia Institucionau qu'ei presentada com ua " pedagogia dera hami ". Qi eths mainats an a aprener a " leguir, escriver, condar ", aquestes aprentissatges que's hèn gràcia a un materiau pedagogic bastit a partir de ficas. Era progression qu'ei simbolisada per colors entà deslimitar eths nivèus de coneishenças (sistème de cintas de judò).

Aqueste sistème que s'esten ath domèni deth comportament. Contrarament ara " nòta - sanccion ", aquerò que permet aths mainats d'aver ua apressada positiva e estimulanta deth loé aprentissatge, d'evaluar eth camin corrut e eth de qui demora a córrer. Per aqueste sistème de cintas de colors, ne i a pas de competicion de cap aras nòtas. Eth arritme deths mainats qu'ei alavetz arrespectat.

Arcuelh